การใช้โปรแกรม TRUdairyFeed ต่อการยอมรับองค์ความรู้ ต้นทุนและผลตอบแทนค่าอาหาร และต่อการให้ผลผลิตน้ำนมโคของผู้เลี้ยงโคนม ตำบลดีลัง อำเภอพัฒนานิคม จังหวัดลพบุรี

บทคัดย่อ

การวิจัยเป็นการพัฒนาศักยภาพผู้เลี้ยงโคนมแบบมีส่วนร่วม ผ่านการถ่ายทอดองค์ความรู้ด้านอาหารโคนมและอบรมเชิงปฏิบัติการใช้โปรแกรม TRUdairyFeed ปรับปรุงสูตรอาหาร แล้วนำอาหารที่ปรับสูตรไปเลี้ยงโคนมของผู้เลี้ยงโคนม ต.ดีลัง   อ. พัฒนานิคม จ. ลพบุรี เก็บข้อมูลการยอมรับองค์ความรู้จากค่าความพึงพอใจและผลผลิตน้ำนมโคก่อนและหลังการเปลี่ยนสูตรอาหาร 3 เดือน ผลการวิจัยพบว่า ผู้เลี้ยงโคนมมีการยอมรับองค์ความรู้เฉลี่ยระดับดี การใช้โปรแกรม TRUdairyFeed ทำให้อาหารมีปริมาณและสัดส่วนโภชนะใกล้เคียงกับความต้องการของโคนมมากขึ้น แต่ด้วยผู้เลี้ยงโคนมมีทุนทรัพย์จำกัดเน้นใช้วัตถุดิบในท้องถิ่น อาหารจึงยังขาดโปรตีนที่ไม่สลายในรูเมนและพลังงานสุทธิเพื่อการสร้างนม อาหารมีราคา 5.50 บาท/กก. การเลี้ยงไม่สามารถทำอาหารทีเอ็มอาร์ (TMR) ให้โคกินได้ ปริมาณการกินของโคลดลง 5.75 กก./ตัว/วัน ต้นทุนค่าอาหารลดลง 5.88 บาท/ตัว/วัน ผลตอบแทนการเลี้ยงเพิ่มขึ้นวันละ 16.74 บาท/ตัว/วัน ได้น้ำนม 14.29 กก./ตัว/วัน (เพิ่มขึ้น 0.79 กก./ตัว/วัน) คุณภาพน้ำนมหลายรายการมีแนวโน้มดีขึ้น แต่โปรตีนยังต่ำกว่าเกณฑ์รับซื้อ ทุกรายการมีค่าไม่แตกต่างกันในทางสถิติระหว่างก่อนและหลังการปรับสูตรอาหาร สรุป ผู้เลี้ยงโคนมมีการยอมรับองค์ความรู้ในระดับดี การใช้โปรแกรม TRUdairyFeed คำนวณสูตรอาหารช่วยลดต้นทุนอาหารที่โคกินต่อวัน ทำให้มีแน้วโน้มได้ปริมาณน้ำนมเพิ่มขึ้น คุณภาพน้ำนมหลายรายการมีแนวโน้มดีขึ้น ควรถ่ายทอดองค์ความรู้นี้ให้เกษตรกรเพิ่มขึ้น