การวิเคราะห์พฤติกรรมการอัดประจุรถยนต์ไฟฟ้าและผลกระทบต่อการจัดการโหลด : กรณีศึกษาแพลตฟอร์ม PEA Volta

สุรพงษ์ แก่นมณี; นรินทร์  กุลนภาดล; ชัชวาล  นิมโรธรรม; อภิชาติ สังข์ทอง

ผู้แต่ง

สุรพงษ์ แก่นมณี สาขาวิชาวิศวกรรมไฟฟ้าและพลังงาน คณะเทคโนโลยีอุตสาหกรรม มหาวิทยาลัยราชภัฏราชนครินทร์
นรินทร์ กุลนภาดล สาขาวิชาวิศวกรรมยานยนต์สมัยใหม่ คณะเทคโนโลยีอุตสาหกรรม มหาวิทยาลัยราชภัฏราชนครินทร์
ชัชวาล นิมโรธรรม สาขาวิชาวิศวกรรมยานยนต์สมัยใหม่ คณะเทคโนโลยีอุตสาหกรรม มหาวิทยาลัยราชภัฏราชนครินทร์
อภิชาติ สังข์ทอง สาขาวิชาฟิสิกส์ประยุกต์ คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยราชภัฏราชนครินทร์

บทคัดย่อ

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์พฤติกรรมการอัดประจุรถยนต์ไฟฟ้า (Electric Vehicle: EV) ของลูกค้าการไฟฟ้าส่วนภูมิภาค (กฟภ.) จากข้อมูลจริงจำนวน 48,752 ครั้งการอัดประจุ จากสถานี DC Fast Charger จำนวน 124 สถานีที่ติดตั้งโดยบริษัท พีจี อิเล็กทริค กรุ๊ป จำกัด และเชื่อมต่อระบบ PEA Volta ระหว่างเดือนมกราคม พ.ศ. 2567 – กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2568 (14 เดือน) ผลการวิเคราะห์พบว่า ผู้ใช้บริการเลือกช่วง Off-Peak (22:00–09:00 น.) สูงถึง 62.2% (เทียบกับ Peak 37.8%) โดยมีอัตราส่วน Off-Peak:Peak ≈ 1.65:1 พลังงานเฉลี่ยต่อครั้งในช่วง Off-Peak สูงกว่าช่วง Peak 57.2% (29.4 kWh เทียบกับ 18.7 kWh) การอัดประจุเต็ม 100% SoC เกิดขึ้น 41.7% ใน Off-Peak เทียบกับเพียง 12.3% ใน Peak การใช้บริการกระจุกตัวในภาคกลางและภาคตะวันออกถึง 81.5% และ หัวชาร์จ CCS Combo II ได้รับความนิยมสูงสุด (64.1%) โดยพบว่าโครงสร้างอัตราค่าไฟฟ้าแบบ Time-of-Use (TOU) ช่วยกระจายโหลดการอัดประจุและลด Peak Charging Demand ได้ประมาณ 24–28% ผลการวิจัยนี้สามารถนำไปใช้ในการวางแผนการติดตั้งสถานี การกำหนดอัตราค่าบริการแบบไดนามิก และการพัฒนาระบบ Smart Charging เพื่อรองรับการเติบโตของ EV ในระบบจำหน่ายไฟฟ้า ทั้งนี้ ข้อมูลจำนวน 48,752 ครั้งการอัดประจุถูกใช้สำหรับการวิเคราะห์สถิติระดับระบบและการกำหนดบริบทการวิจัย ขณะที่กลุ่มตัวอย่างตัวแทนจำนวน 86 ครั้งจาก 12 จังหวัดถูกใช้สำหรับการวิเคราะห์รูปแบบพฤติกรรมที่นำเสนอในส่วนผลการวิจัย

เอกสารอ้างอิง

Energy Policy and Planning Office, Ministry of Energy, “Situation of carbon dioxide emissions by economic sector in Thailand 2022,” Ministry of Energy, Bangkok, Thailand, Rep., 2022.

Office of the National Economic and Social Development Council, “The Thirteenth National Economic and Social Development Plan (2023 -2027),” Prime Minister's Office, Bangkok, Thailand, Rep., 2022.

National Science and Technology Development Agency, “Electric vehicle technology: Develop- ment and future trends,” Ministry of Higher Education, Science, Research and Innovation, Bangkok, Thailand, Rep., 2021.

Thailand Board of Investment, “30@30 policy and investment promotion measures for the electric vehicle industry in Thailand,” Prime Minister's Office, Bangkok, Thailand, Rep., 2021.

Energy Policy and Planning Office, “Study of guidelines for smart grid management to support electric vehicles,” Ministry of Energy, Bangkok, Thailand, Rep., 2023.

Provincial Electricity Authority, “Annual Report 2023: Driving Smart Energy for Sustainable Living,” Ministry of Interior, Bangkok, Thailand, Rep., 2024.

D. Sowder and W. Zhang, “Smart charging infrastructure and its impacts on power grid flexibility,” IEEE Transactions on Smart Grid, vol. 12, no. 3, pp. 2145–2156, May 2021.

M. R. Bailey, D. P. Brown, E. Myers, B. Shaffer, and F. A. Wolak, “Electric vehicles and the energy transition: Unintended consequences of time-of-use pricing,” American Economic Review: Insights, vol. 7, no. 4, pp. 550–566, Dec. 2025.

Open Charge Alliance, “OCPP 2.0.1 part 0: Introduction and architecture,” Open Charge Alliance, Netherland, Standard Version 2.0.1, 2020.

Provincial Electricity Authority, “Electricity Tariff Category 1.2 Time of Use (TOU) Tariff,” Ministry of Interior, [Online]. (2021). [Cited May 10, 2026]. Available : https:// www.pea.co.th/sites/default /files/documents/tariff/Electricity_Tariff_MAY_2023.pdf. (in Thai).

T. Franke, I. Neumann, F. Bühler, P. Cocron, and J. F. Krems, “Experiencing range in EV share systems: The concept of range comfort zone,” Applied Ergonomics, vol. 43, no. 1, pp. 179–188, Jan. 2012.

F. Liao, E. Molin, and B. van Wee, “Consumer preferences for electric vehicles: A literature review,” Energy Policy, vol. 148, Art. no. 111950, Jan. 2021.

R.Calearo, A.Thingvad, K.Suzuki, and M.Marinelli, “Grid loading from smart charging of electric vehicles and its potential for Providing ancillary services, IEEE Transactions on Transportation Electrification, vol. 7, no. 4, pp. 2212–2223, Dec. 2021.