การศึกษาและการออกแบบชุดอุปกรณ์สร้างลายเสื่อกกบนฐาน อัตลักษณ์ชุมชนบ้านสำโรงตำบลศรีณรงค์ อำเภอชุมพลบุรี จังหวัดสุรินทร์
คำสำคัญ:
อุปกรณ์สร้างลายทอเสื่อกก, เสื่อกก, การออกแบบลวดลายบทคัดย่อ
การวิจัยในครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาอัตลักษณ์และกระบวนการทอเสื่อกกกลุ่มสตรีแม่บ้านทอเสื่อกก บ้านสำโรง ตำบลศรีณรงค์ อำเภอชุมพลบุรี จังหวัดสุรินทร์ 2) ออกแบบชุดอุปกรณ์สร้างลายเสื่อกกบนฐานอัตลักษณ์ชุมชนบ้านสำโรง และ 3) ประเมินความพึงพอใจที่มีต่อต้นแบบผลิตภัณฑ์เสื่อกกจากชุดอุปกรณ์สร้างลายของกลุ่มผู้จำหน่ายและผู้ซื้อ กลุ่มตัวอย่างเป็นแบบเจาะจง จากสมาชิกกลุ่ม ผู้ความเชี่ยวชาญ ผู้จำหน่าย และผู้ซื้อสินค้าเสื่อกก เครื่องมือวิจัยที่ใช้ เป็นแบบสัมภาษณ์ แบบประเมินความพึงพอใจ การวิเคราะห์ผลใช้ทั้งแบบพรรณนา และการวิเคราะห์ทางสถิติ
ผลการศึกษา พบว่า การศึกษาอัตลักษณ์ชุมชนที่สื่อถึงชุมชน คือ ต้นสำโรง ตามชื่อหมู่บ้าน และภูมิทัศน์ที่สำคัญของชุมชน คือ แม่น้ำมูล จึงได้ออกแบบลายจากใบสำโรง จำนวน 2 แบบ ดอกสำโรง จำนวน 3 แบบ ผลสำโรง 3 แบบ ลายลุ่มน้ำมูล 1 แบบ และทรัพยากรในน้ำมูล จำนวน 1 แบบ รวมเป็น 10 แบบ จากนั้นได้ทำการประเมินแบบตามความเหมาะสมและสื่อถึงอัตลักษณ์ชุมชนได้ชัดเจนที่สุด โดยผู้เชี่ยวชาญด้านการออกแบบผลิตภัณฑ์ พบว่า แบบที่เหมาะสมที่สุด คือแบบที่ 5 ที่สื่ออัตลักษณ์ของดอกสำโรงได้อย่างสมดุล สวยงาม โดดเด่น และมีเอกลักษณ์เฉพาะตัว มีผลประเมินในภาพรวมเฉลี่ยอยู่ที่ ( x= 4.52) จึงนำลายที่ได้ไปสร้างชุดอุปกรณ์สร้างลายบนท่อพีวีซีจำนวน 11 ท่อน และประเมินผลการใช้งานชุดอุปกรณ์ จากสมาชิกผู้ทอเสื่อกก มีผลเฉลี่ยอยู่ที่ ( x= 4.69) และจากการประเมินผลต้นแบบผลิตภัณฑ์เสื่อกกจากผู้จำหน่ายและผู้ซื้อ พบว่า มีระดับความพึงพอใจผลิตภัณฑ์ในภาพรวมเฉลี่ยอยู่ที่ ( x= 4.64) ซึ่งผลลัพธ์ที่เกิดจากงานวิจัย คือ ลดค่าใช้จ่ายของกลุ่มได้ร้อยละ 60 สมาชิกกลุ่มมีความรู้และเกิดทักษะการสร้างชุดอุกปกรณ์ได้
เอกสารอ้างอิง
ลักษณพร โรจน์พิทักษ์กุล. “การต่อยอดภูมิปัญญาการทอเสื่อกกโดยการออกแบบและพัฒนาลวดลาย ด้วยรูปทรงเรขาคณิตของวิสาหกิจชุมชนแปรรูปเสื่อกกบางพลวง อำเภอบ้านสร้าง จังหวัดปราจีนบุรี.”สาขาวิชาการพัฒนาชุมชน คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏราชนครินทร์. 2557.
นิรัช สุดสังข์. “การวิจัยการออกแบบผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม.” กรุงเทพฯ: โอเดียนสโตร์. 2548, หน้า 48.
นพดล เจริญผล. “ต้นสำโรง.” [ออนไลน์] 2560. [สืบค้นเมื่อวันที่ 10 มกราคม 2562]. จาก https://www.nanagarden.com/product/275654.
ต้นสำโรง. [สืบค้นเมื่อวันที่ 10 มกราคม 2562]. จาก https://board.postjung.com/786294.
10 อันดับแม่น้ำที่ยาวสุดในไทย. [สืบค้นเมื่อวันที่ 10 มกราคม 2562]. จาก https://infograph.venngage.com/p/168450/10.
เธียรชัย อิศรเดช. “อัตลักษณ์กับสื่อ: ตัวตนกับการสื่อสาร.” วารสารนิเทศศาสตร์ปริทัศน์, ปีที่ 13 (ฉบับที่ 1) 2552. หน้า25.
อัษฎางค์ รอไธสง. “การศึกษาและพัฒนาผลิตภัณฑ์ลวดลายเฉพาะถิ่นงานทอเสื่อกกกลุ่มพนมรุ้งเสื่อกกและหัตถกรรม อำเภอเฉลิมพระเกียรติ จังหวัดบุรีรัมย์.” วารสารวิชาการ ศิลปะสถาปัตยกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร. ปีที่ 7, ฉบับที่ 2, กรกฎาคม-ธันวาคม 2559.

