การวิเคราะห์การเปลี่ยนแปลงแนวชายฝั่งหาดสมิหลา จังหวัดสงขลา ปี พ.ศ.2568  โดยเทคโนโลยีภูมิสารสนเทศ

ลักษิกา  นวลแก้ว; วาฟัต  บากา; นวรัตน์  สีตะพงษ์; ศักดิ์ชาย  คงนคร

ผู้แต่ง

ลักษิกา นวลแก้ว สาขาวิชาวิทยาศาสตร์ทั่วไป คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏสงขลา จังหวัดสงขลา
วาฟัต บากา สาขาวิชาวิทยาศาสตร์ทั่วไป คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏสงขลา จังหวัดสงขลา
นวรัตน์ สีตะพงษ์ สาขาวิชาฟิสิกส์ คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยราชภัฏสงขลา จังหวัดสงขลา
ศักดิ์ชาย คงนคร สาขาวิชานวัตกรรมการเกษตรเพื่อความยั่งยืน คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยราชภัฏสงขลา จังหวัดสงขลา

คำสำคัญ:

การเปลี่ยนแปลง, ชายฝั่ง, เทคโนโลยีภูมิสารสนเทศ, หาดสมิหลา

บทคัดย่อ

การศึกษาการเปลี่ยนแปลงสภาพชายฝั่งหาดสมิหลา จังหวัดสงขลา เริ่มจากรูปปั้นนางเงือกทอง
ถึงเขื่อนกันคลื่นปากร่องน้ำทะเลสาบสงขลา ระยะทาง 2,720 เมตร เพื่อศึกษาการเปลี่ยนแปลงพื้นที่ชายฝั่งและจัดทำแผนที่แสดงการเปลี่ยนแปลงชายฝั่งทะเลบริเวณหาดสมิหลา จังหวัดสงขลา โดยบันทึกตำแหน่งแนวชายฝั่งด้วยเครื่องระบุพิกัดภูมิศาสตร์ (GPS) เวลาที่ระดับน้ำขึ้นสูงสุดจากตารางน้ำขึ้น-น้ำลง บันทึกเดือนละ 2 ครั้ง ทุกเดือนต่อเนื่องกันเป็นเวลา 1 ปี ในปี พ.ศ. 2568 จากนั้นวิเคราะห์ข้อมูลด้วยโปรแกรม Quantum GIS 3.4.12 เพื่อคำนวณพื้นที่หาดสมิหลาที่เปลี่ยนแปลงไป พบว่า ในปี พ.ศ. 2568 พื้นที่ชายฝั่งหาดสมิหลา
เกิดการเปลี่ยนแปลงแบบทับถมอย่างต่อเนื่องในอัตรา 3,612.09 ตารางเมตรต่อเดือน หรือ 43,345.08
ตารางเมตรต่อปี และพื้นที่ชายฝั่งหาดสมิหลาใน พ.ศ.2568 มีพื้นที่เฉลี่ยตลอดปี เท่ากับ 1,150,039.85
ตารางเมตร เมื่อเปรียบเทียบกับพื้นที่ชายฝั่งหาดสมิหลาจากการเก็บข้อมูลในปี พ.ศ.2561 ซึ่งมีพื้นที่เฉลี่ยตลอดปี เท่ากับ 1,092,286.62 ตารางเมตร หรือภายใน 8 ปี พื้นที่ชายฝั่งหาดสมิหลาเกิดการทับถมเพิ่มขึ้น 57,753.23 ตารางเมตร หรือพื้นที่ทับถมเพิ่มขึ้น 7,219.15 ตารางเมตรต่อปี คิดเป็นอัตราการทับถม 2.65 เมตรต่อปี จากแผนที่พบว่าเกิดการทับถมบริเวณชายฝั่งหาดสมิหลาตอนบนและตอนกลางมากกว่าชายฝั่งหาดสมิหลาตอนล่าง

เอกสารอ้างอิง

กรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง. (2566). รายงานสถานการณ์ด้านทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง และการกัดเซาะชายฝั่งของประเทศ พ.ศ. 2565. กรุงเทพมหานคร: กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม.

กรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง. (2568). รายงานสถานการณ์ด้านทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง และการกัดเซาะชายฝั่งของประเทศ พ.ศ. 2566. กรุงเทพมหานคร: กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม.

กรมอุตุนิยมวิทยาภาคใต้ฝั่งตะวันออก. (2568). ระดับน้ำทะเลรายวัน พ.ศ. 2568. สงขลา: กรมอุตุนิยมวิทยาภาคใต้ฝั่งตะวันออก.

ขวัญชนก คุณกิตติ และสมปรารถนา ฤทธิ์พริ้ง. (2564). การเปลี่ยนแปลงของชายหาดบ้านกรูดจากการเพิ่มขึ้นของระดับน้ำทะเล. การประชุมวิชาการวิศวกรรมโยธาแห่งชาติ ครั้งที่ 26 (น. 51–56). กรุงเทพมหานคร: สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง (สจล.).

จังหวัดสงขลา. (2569). แหลมสมิหลา. สืบค้น 18 มกราคม 2569 จาก

https://www.songkhla.go.th/travel/detail/108

จุมพล วิเชียรศิลป์. (2558). ปัญหาการกัดเซาะชายฝั่งทะเลของไทย: ปัญหาภูมิศาสตร์ประเทศไทย. บุรีรัมย์: คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏบุรีรัมย์.

ชลธิศ สุรัสวดี. (2568). ปัญหากัดเซาะชายฝั่งทะเลไทยยังรุนแรง. สืบค้น 9 มิถุนายน 2568 จาก http://www.mcot.net/site/content?id=53d60a07be0470c5348b4578

นิคม อ่อนสี, อเนก สาวะอินทร์, สุรินทร์ กาญจนะ และนฤทธิ์ กล่อมพงษ์. (2559). การเปลี่ยนแปลงแนวชายฝั่งบริเวณหาดราชมงคล จังหวัดตรัง. วารสารวิจัยมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลศรีวิชัย, 8(1), 60–70.

ศักดิ์ชาย คงนคร, ธัญญเรศ อัมภรัตน์ และมารียา บินลาเด๊ะ. (2562). พลวัตของชายฝั่งสมิหลาจังหวัดสงขลา ระหว่างมกราคมถึงธันวาคม พ.ศ. 2561 ด้วยภูมิสารสนเทศ (รายงานการประชุมวิชาการ). การประชุมวิชาการระดับชาติด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี เครือข่ายสถาบันอุดมศึกษาภาคใต้ ครั้งที่ 5 (น. 394–405). นครศรีธรรมราช: มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลศรีวิชัย.

ศูนย์สารสนเทศทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง. (2561). ข้อมูลทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง จังหวัดสงขลา. กรุงเทพมหานคร: ศูนย์สารสนเทศทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง.

สถาบันวิจัยและพัฒนาทรัพยากรทางทะเล ชายฝั่งทะเล และป่าชายหาด. (2558). คัมภีร์ทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่งของไทย. กรุงเทพมหานคร: กรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม.

สมปรารถ ฤทธิ์พริ้ง. (2554). การเปลี่ยนแปลงของชายฝั่งทะเลอ่าวไทย (วิทยานิพนธ์วิศวกรรมศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาวิศวกรรมทรัพยากรน้ำ). กรุงเทพมหานคร: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.

สิตาวีร์ ธีรวิรุฬห์. (2569). ปัญหาการกัดเซาะชายฝั่งทะเลของไทย. สืบค้น 4 มกราคม 2569 จาก https://cdc.parliament.go.th/ewtadmin/ewt/parliament_parcy/ewt_dl_link.php?nid=30789

สิน สินสกุล, สุวัฒน์ ติยะไพรัช, นิรันดร์ ชัยมณี และบรรเจิด อร่ามประยูร. (2545). การเปลี่ยนแปลงพื้นที่ชายฝั่งทะเลด้านอ่าวไทย. กรุงเทพมหานคร: กองธรณีวิทยา กรมทรัพยากรธรณี.

อดุลย์ เบ็ญนุ้ย, พะยอม รัตนมณี และธิรดา ยงสถิติศักดิ์. (2551). การใช้ระบบภูมิสารสนเทศเพื่อติดตามการกัดเซาะชายฝั่งบริเวณทะเลสาบสงขลาและหาดสมิหลา (รายงานวิชาการ). สงขลา: มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์.

Chusrinuan, N., Tanavud, C., & Yongchalermchai, C. (2009). Impacts of shoreline erosion on coastal ecosystems in Songkhla Province. Sonklanakarin Journal of Science and Technology, 31(2), 237-245.

Department of Marine and Coastal Resources. (2014). Guide to setting up a public network to prevent and solve coastal erosion problems. Bangkok: Department of Marine and Coastal Resources.

Marine Department. (2017). Design survey report exploratory study project designed for the construction of coastal erosion at Sakom, Songkhla. Bangkok: Marine Department.